Psychoterapia psychodynamiczna

Psychoanaliza ortodoksyjna, teoria relacji z obiektem i neopsychoanaliza

W obrębie podejścia psychoanalitycznego wyróżnia się trzy, najważniejsze nurty: psychoanalizę ortodoksyjną, teorie relacji z obiektem i neopsychoanalizę.

Psychoterapia psychoanalityczna jest metodą terapii zaburzeń psychicznych, opartą głównie na założeniach psychoanalizy Freuda. W nurcie tym, za istotny czynnik odpowiedzialny za zaburzenia w zachowaniu i psychice pacjenta, uznaje się traumatyczne przeżycia i doświadczenia, zepchnięte najczęściej do podświadomości. W związku z tym, podstawowym celem psychoterapii psychodynamicznej jest odkrywanie nieświadomego znaczenia słów, wyobrażeń i działań pacjenta. Zakłada się, że wspólne z pacjentem odkrycie stosowanych przez niego mechanizmów obronnych, nieuświadamianych motywów, oraz konfliktu stanowiącego podłoże zaburzeń, pozwoli na ich usunięcie. Psychoterapeuta posługuje się tu metodą swobodnych skojarzeń, analizuje nieświadamiane dotychczas pragnienia pacjenta, oraz jego relacje w stosunku do rodziców. Wgląd we własne pragnienia i fantazje, uświadomienie swoich potrzeb, oraz osłabienie mechanizmów obronnych, przyczynia się do lepszego ich zaspokojenia, do rozwiązania powstałych konfliktów, oraz do odróżnienia fantazji od rzeczywistości, a w konsekwencji do ustania wszelkich objawów chorobowych.

Teoretycy torii relacji z obiektem krytykowali Freuda za tezę zgodnie z którą dziecko pragnie przede wszystkim zaspokojenia własnych potrzeb. Ich zdaniem koncentruje się ono przede wszystkim na poszukiwaniu związku z obiektem. Idąc dalej, ustalili oni zależności jakie występują między nieprawidłowym rozwojem relacji z obiektem, a zaburzeniami emocjonalnymi i psychicznymi. W związku z powyższym, praca z tymi pacjentami ma się opierać na zjawisku przeciwprzeniesienia. Rozumieć je należy, jako zdolność terapeuty psychoanalitycznego do obserwowania i analizowania własnych skojarzeń i emocji. Zdolność ta rodzi się zazwyczaj w trakcie kontaktu z pacjentem.

Zdaniem reprezentantów neopsychoanalizy, przyczyna zaburzeń nerwicowych i psychotycznych leży we współczesnych wpływach kulturalno- środowiskowych, komunikacji międzyludzkiej i stosunkach interpersonalnych. Według nich, psychoterapii nie można w związku z tym ograniczyć jedynie do analizowania i badania nieświadomości, lub reakcji przeniesienia pacjenta. W leczeniu istotna jest przede wszystkim relacja terapeutyczna, w której pacjent uczy się nawiązywania i utrzymywania prawidłowych kontaktów z innymi ludźmi.